Trải qua hơn một thập kỷ ni, Bà Chúa Kho đang trở thành một hiện tượng rất nổi bật của tín ngưỡng toàn nước sau thời kỳ đổi mới. Đã có một vài cuốn sách nhỏ, nhiều bài bác báo, thậm chí gồm cả một hội thảo kỹ thuật bàn về hiện tượng lạ thờ phụng này. Tuy nhiên, một vụ việc đưa ra là xuất phát và bản chất của hiện tượng kỳ lạ tín ngưỡng Bà Chúa Kho là gì ?, nói cách khác Bà là ai ?, thì còn chưa được lý giải cặn kẽ.

1.

Bạn đang xem: Bà chúa kho là ai

Trong trung tâm thức dân gian bây chừ hay tại tầng hữu thức của dân bọn chúng, Bà Chúa Kho là một trong những nhân vật dụng lịch sử vẻ vang. Bà có tên tuổi (Lý An Quốc, Trần Thị Ngọc...?), tất cả bắt đầu xuất thân (em gái lắp thêm sáu Vua Lý Thánh Tông, vk Vua Lý, nhỏ Vua Bà, tức Hà Giang công chúa được không nên xuống canh dữ Cổ Mễ, bé gia đình làm nghề gnhỏ, quê nghỉ ngơi Quả Cảm, công ty nghèo...?), tất cả công trạng (chiêu dân lập ấp, khẩn ruộng, giữ lại kho lúa mang lại triều đình trong cuộc binh đao phòng Tống bên trên sông Nhỏng Nguyệt ... ?). Các công ty phân tích xem tư vấn về nhân thân của Bà Chúa Kho thì phàn nàn là tứ liệu về Bà xích míc và trái ngược nhau. Vấn đề này thật dễ nắm bắt, bởi vì Bà vốn chưa phải là một nhân vật dụng lịch sử hào hùng, nhưng là 1 nhân đồ gia dụng lịch sử một thời. Do vậy, từng địa pmùi hương, mỗi thời kỳ lịch sử vẻ vang, tuỳ theo nhu cầu và cảm quan của dân chúng, Bà được lịch sử dân tộc hoá theo mọi hình dáng khác nhau. Ai đó phải rất thiêng Bà thì thêm Bà cùng với cái dõi hoàng gia, là bà xã vua, còn ai đó thì lại thêm Bà cùng với hình hình ảnh cô nàng dễ thương, nếp mãng cầu, thảo thánh thiện. Tuy nhiên, loại bình thường tuyệt nhất của rất nhiều hình dạng lịch sử hào hùng hoá, Bà Chúa Kho là người dân có công với dân cùng với nước, nhưng mà phần lớn fan đều yêu dấu.

Vậy thì Bà Chúa Kho được lịch sử dân tộc hoá tự khi nào? Đó là câu hỏi không dễ trả lời. Có người mang đến bài toán phụng thờ Bà vào Thời Lý vị thành công của Bà đính thêm với cuộc binh lửa kháng Tống trên kè sông Nhỏng Nguyệt. Điều này cũng chưa phải là bằng chứng chắc chắn, chính vì địa chỉ thường thờ Bà trên kè sông Cầu, hơn nữa nhé là vùng đất vạc tích Nhà Lý thì Việc quy Bà với Nhà Lý cùng cuộc binh cách kháng Tống là vấn đề dễ hiểu. Hơn vắt nữa, mô típ Bà Chúa Kho không chỉ có sinh sống Bắc Ninh, Hơn nữa làm việc thủ đô và một số chỗ không giống nữa, với nghe đâu mỗi khu vực lại lắp Bà cùng với 1 thời kỳ lịch sử không giống nhau, phòng quân Ngulặng Thời Trần, kháng quân Minh Thời Lê...

do đó, vào quan niệm hữu thức của quần chúng. #, Bà Chúa Kho là 1 trong những nhân thứ lịch sử hào hùng, gắn thêm với thiết chế nhà nước phong loài kiến, được những triều đại phong thần, được nhân dân dựng đền rồng thờ tự, Điện thoại tư vấn là Chủ Khố Linc Từ. Lớp hình tượng này cụ thể là lớp văn hoá muộn, thuộc thời kỳ phong con kiến từ nhà của VN.

*

Cửa Tam quan liêu Đền Bà Chúa Kho (Ảnh: TL)

2. Về phương diện thờ cúng, nhân đồ gia dụng “nửa huyền thoại, nửa định kỳ sử“ này đang hoàn toàn hội nhtràn vào khối hệ thống thờ chủng loại Tam Phủ. Trong ngôi đền, Tuy Bà Chúa Kho được thờ phụng như một vị thần nhà, gọi là Bà Chúa tuyệt Điện Bà, dẫu vậy lại được khuôn vào hệ thống điện thần chung của Mẫu Tam Phủ cùng với các ban thờ Tam Toà Thánh Mẫu, Ban Ông Hoàng, Ban Chầu Bà, Đức Ông, Sơn Trang, Ban Cô, Ban Cậu, Ngũ Hổ, Ban Công Đồng ... Hiện tượng hội nhập theo vẻ ngoài “Mẫu hoá” này không phải là hiện tượng kỳ lạ cá biệt nghỉ ngơi đền rồng Bà Chúa Kho, mà thịnh hành ngơi nghỉ những khu vực, độc nhất là cùng với các đàn bà thần hiển linh, được tôn xưng là Mẫu (Vương Mẫu, Quốc Mẫu, Thánh Mẫu).

Trong khối hệ thống năng lượng điện thần mang tính ít nhiều của Đạo Mẫu Tam Phủ, Tđọng Phủ, chúng ta ko thấy gồm Bà Chúa Kho. vì vậy, nghỉ ngơi thường Bà Chúa Kho làm việc Tỉnh Bắc Ninh, hệ thống năng lượng điện thần Đạo Mẫu Tam Phủ được áp dụng như là loại “nền”, dòng “phông” mang đến bài toán thờ phụng Bà Chúa Kho. Vấn đề này, trong thâm tâm thức dân gian, càng có tác dụng tạo thêm vẻ “thiết yếu thống” với linh thiêng mang đến vị thần chủ được thờ.

Hiện tượng “Mẫu hoá” Bà Chúa Kho ở TP Bắc Ninh không phải là lẻ tẻ, nhưng tương đối phổ biến diễn tả qua vấn đề thờ phụng những Mẫu Thần, như: Bà Chúa Sành sinh sống Quả Cảm (có công trong nghề làm cho gnhỏ cùng nuôi tằm), Bà Chúa Chóa (truyền tụng là bé dâu Lạc Long Quân, là vị thần của 11 làng mạc Choá), Bà Chúa Đầm sinh sống Phù Lưu, Bà Chúa Ngô sống ven sông Cầu, những Bà trong Tứ đọng Pháp (Mây, Mưa, Sấm, Chớp) thêm với Phật Mẫu Man Nương...

Xem thêm: Ai Được Mệnh Danh Là Trạng Trình ? Nguyễn Bỉnh Khiêm Ai Được Mệnh Danh Là Trạng Trình

Tôi đưa định rằng, trước khi được “lịch sử dân tộc hoá”, “cung đình hoá” thành Bà Chúa Kho Lương, một vị chị em thần như thế nào này đã được “Mẫu hoá” thành “Bà Chúa” với tsay đắm gia vào năng lượng điện thần Đạo Mẫu ở đây, vậy vị Nữ thần sẽ là ai ?

*

Lễ hội thường Bà Chúa Kho (xóm Cổ Mễ, làng mạc Vũ Ninch, thị trấn Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh) diễn ra ngày 14 mon Giêng hàng năm. (Ảnh: TL)

3. Qua thu thập tứ liệu thực địa, qua tư liệu của những đồng nghiệp hỗ trợ, tôi đi mang đến một đưa thuyết nhận định rằng cỗi nguồn ban sơ của Bà Chúa Kho là Nữ thần Mẹ lúa. Giả tngày tiết này dựa vào nhì cơ sở, trước tiên, quan tâm toàn diện, tín ngưỡng Mẹ Lúa là tín ngưỡng chung của đa số dân cư tdragon lúa làm việc Đông Nam Á cùng nước ta, mà nay còn quan lại sát thấy khá thịnh hành làm việc những dân tộc tphát âm số làm việc nước ta cùng những nước vào Khu Vực. Tín ngưỡng này hình thành bên trên cơ sở ý niệm rằng, vào cây lúa bao gồm hồn lúa, hồn lúa đưa ra quyết định sự sinch trưởng của cây lúa, vì vậy, từ bỏ lúc gieo hạt cho đến lúc thu hoạch người nông dân phải tiến hành các nghi lễ tương quan cho tới hồn lúa, nlỗi nghi lễ Mẹ Lúa (là hiện tại thân của hồn lúa) gieo những khóm lúa thứ nhất, mặt khác cũng chính là nghi lễ rước Mẹ Lúa từ kho lúa ra rẫy, nghi lễ dựng cây nêu với trang trí những dụng cụ mang ý nghĩa phồn thực để giữ lại hồn lúa sinh sống lại bên trên rẫy. điều đặc biệt là lúc ban đầu thu hoạch, Mẹ Lúa đề nghị đi cắt hầu như bông lúa đầu tiên về nhằm cúng cơm mới và ở đầu cuối là nghi lễ rước hồn lúa về kho.

Những tư liệu hồi gắng tuyệt quan cạnh bên thực địa trong những năm giữa thế kỷ XX sống fan Việt Châu thổ Bắc Bộ cho biết thêm nghi tiết thờ Hồn Lúa vẫn còn đấy khá phổ cập, nhỏng tục rước mạ, rước lúa thần, đúc tượng lúa, tục thờ vỏ lúa, khấn vía lúa, Hotline gạo... Chỉ bao gồm điều, nếu như ngơi nghỉ các dân tộc khác thường thay mặt đại diện hồn lúa là thiếu nữ - Mẹ Lúa, thì nghỉ ngơi fan Việt công dụng này vẫn gửi thanh lịch phái mạnh. Như vậy cũng dễ nắm bắt khi mà thôn hội fan Việt vẫn mau chóng chuyển sang phú hệ, nhất là dưới tác động của buôn bản hội phú hệ Nước Trung Hoa, tín đồ phụ nữ phần đông bị tách bóc khỏi những sinh hoạt tín ngưỡng cộng đồng.

Những truyền thuyết thần thoại tích lũy được về Bà Chúa Kho cũng rất nhiều tương quan tới tục thờ Mẹ Lúa nguyên ổn thuỷ. Theo người lớn tuổi già nhắc lại, Bà Chúa kho vốn là 1 trong cô xã cô gái xinh tươi, nết mãng cầu, xuất sắc nghề nông, sinh sống sinh sống vùng ven sông Cầu. Ban đầu, vùng này là đồng bến bãi ngập nước, lầy trũng, người dân chưa chắc chắn tdragon cấy gì, cô buôn bản nữ ấy mang trấu rắc cho tới đâu thì lúa mọc lên tới mức kia. Từ đó thóc lúa cđọng ùn ùn nlỗi núi, gần như tín đồ nên xây kho nhằm trữ thực phẩm, và tôn vinh cô nàng dạy dân tLong lúa sẽ là Bà Chúa Kho, Bà Lẫm. Chúng ta cũng hoàn toàn có thể thúc đẩy thân hiện tượng kỳ lạ thờ Hồn Lúa trong kho lúa của tương đối nhiều dân tộc bản địa thiểu số hiện thời với tên thường gọi Bà Lẫm (kho), Bà Chúa Kho của bạn Việt sinh hoạt Thành Phố Bắc Ninh. Chúng ta cũng có thể chăm chú tới địa danh thôn Cổ Mễ. Có hai phương pháp giải thích về địa danh này, quan trọng đặc biệt liên quan đến từ “Cổ”. “Cổ” có thể là tên Hán hoá từ bỏ “kẻ”, một tên thường gọi ngày xưa làng mạc của bạn Việt. Có người nhận định rằng “Cổ” cội từ bỏ “Cô”- Cô Mễ, có một một số loại lúa hoang... Những địa danh này hoàn toàn có thể lâu dài từ thời Nhà Trần.

*

Phút không nhiều người riêng biệt của Đền Bà Chúa Kho (Ảnh: TL)

4. Nlỗi gần như tín đồ phần đa rõ, trường đoản cú thời điểm cuối thập kỷ 80, tốt nhất là đầu thập kỷ 90 hiện tượng thờ phụng Bà Chúa Kho làm việc Tỉnh Bắc Ninh nổi lên nhỏng một điển hình của tín ngưỡng dân gian VN sau thời kỳ đổi mới, khiến không chỉ là những bên khoa học mà lại cả những nhà thống trị thuộc quyên tâm. Di tích đền Bà Chúa Kho vốn bé dại nhỏ nhắn với có phần yên bình xưa tê hiện nay đã cầm cố domain authority đổi thịt với sống động hẳn lên. Đền được trùng tu, mở rộng cùng được Nhà nước xếp hạng. Khách thập pmùi hương kéo về, nhất là lúc đầu năm mới nhằm vay mượn “tiền” Bà về có tác dụng nạp năng lượng tuyệt xin “lộc rơi”, “lộc vãi” cùng thời điểm cuối năm lễ tạ, “trả” tiền vay mượn của Bà. Làng Cổ Mễ ở trong xã Vũ Minc vốn là làng nghèo, ni cũng “cố domain authority thay đổi thịt”, hấp dẫn hàng ngàn người dân vào làng tđê mê gia vào các bước mang tính chất “dịch vụ” tín ngưỡng, nhỏng cung ứng và chào bán mùi hương hoa, tiến thưởng mã, viết sớ, sắp đến lễ, cúng khấn, rồi các các dịch vụ nhà hàng siêu thị, trông xe pháo, đón khách ...

Về phương diện trọng tâm linh, Bà Chúa Kho vốn là vị thần gồm phần khiêm nhường trong lớp áo của một “nhân thứ định kỳ sử”, “Thần Mẫu”, ni bỗng biến hóa tín đồ ban phát lộc lộc theo phong cách “vay trả” như một “gia chủ băng”. Những tín đồ cho tới cửa ngõ Bà cầu khấn không hề là gần như nông dân như trước cơ nữa, mà bây giờ hầu hết là các tmùi hương nhân, thị dân, viên chức bên nước. bởi vậy là xuất phát từ 1 hình thức tín ngưỡng NNTT, Bà Chúa Kho đã trở thành một vị thần công ty của tmùi hương nghiệp, của thị dân thành phố. Một tín ngưỡng ban sơ mang ý nghĩa hướng nội của xã hội làng mạc buôn bản ni đổi mới một tín ngưỡng mang tính chất hướng ngoại, tức đa phần Ship hàng cho tất cả những người bên ngoài cộng đồng.

Từ đây, chúng ta cũng có thể gọi được mẫu logíc của quy trình trở nên tân tiến nội trên của biểu tượng: Mẹ Lúa/ Bà Chúa Kho Lương/ Bà Chúa Kho Tiền. Ba lớp giá trị này của biểu tượng Bà Chúa Kho phản ánh quy chính sách và sự chuyển đổi của xã hội Việt Nam: Xã hội nông nghiệp & trồng trọt thời tiền sử, công ty nghĩa yêu nước, lòng tin kháng nước ngoài xâm thời phong loài kiến tự nhà cùng xã hội đưa sang trọng hiệ tượng Thị Trường tự sau thay đổi.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *